Stories From Kiribati

A place where we could add stories and photos related to Kiribati!

Stories Post New Entry

Karakin Matari - E kororo bukin te bakoa are teaina (Mwakoro 5)

Posted by Amota Eromanga on February 23, 2019 at 12:45 PM

(IANGOAN TIRINGAKIN MATARI)

Ngke e euta atuna Matari ao e a noora Bakoa, are e tekateka ni kaitaraa. E a toki raoi ngkai nanon Matari bwa e a bon tibwa itaramata ma Bakoa are e a boongata arana inanon taningana mani uarerekena. Akea te kakarongoa ngkai a tabe moa uaakai ni kamwataua tarakiia i bon irouia.

Ai tera te mwaneaba aio n te tai aei? E onrake nanona ao tinanikuna irouia kaain Moone bwa kaitaraan ao kan noran te roko aio. A boni babane kaain marawa ni moa mai irouia bakoa ake a totooa man tiritiri ni karokoa ikan ma manin marawa ake a uarereke. Akea ae tiku ni mwengana ngkai ana baire Bakoa bwa te bane n roko. A bon kaman tia naba ni wene babaire iaon waaki ake a riai ni karaoaki. E a urakinaki ngkai nako nanon te mwaneaba te amwarake ni butimwaai nakon Matari.

A urakinaki ma aingaia ma aingaia ni karokoa akea bwa e a bwaenaata te amwarake arei ao man tei bwa te tabuki inanon te mwaneaba. E a bon ana arona te bwabwai ae aki kamwaaki are e airi ma baana, wakaana ao bokabokana; ika aika a kateketeke, kabuebue ao mani kanganga naba; manin taari ake a kamamate n aron te buni, te tia, te nou, te aa ao a mwaiti kurikuri riki.

“Anne marikem ibukin te bong aio. Ko riai ni kabanei n akea tamruruna ae na noraki n tiku iaon te inai imwaain otin taai n te ingabong. Ngkana ko riaon aio ao bairean taekam bwa te tiringaki!” e kanakoa ana moti Bakoa ae matoatoa.

E na tera riki ae na kona Matari? Akea riki irarikin iangoan kabanean kanana akekei, aingaia are e a nako kain te amwarake irouna. E kakaitaraaki ao mani kakamaroroaki iroun Bakoa ni karaki aika akea riki bwa ti taekan ueana, ununna, korakorana ao tiritirina iaon abana ae Moone ma ana tabo ae marawa. Akea bwa e a bong arei ao are e bon waakinako naba te amwarake ma te mamarooro irouia uaakai. Ngke e a nukanibong ao akea bwa a bwaka ni matu angiia te koraki ake inanon te mwaneaba. E kakorakoraa Bakoa bwa e na aki matu ma ngke e a bon taira bwa e a kani ngaina, ao a ti tao naba matana.

E karaurau Matari ni kabwara matan te abein are e mena iai ana man te kekenu ao mani wirikiriki nakoina ni kangai, “Kana te amwarake ae tabukirake aio n akea naba tamruruna ae ko na katikua!”

E a nako ana kai na kekenu! E nga te tabuki arei e tei inanon te mwaneaba? Bon te kamimi bwa inanon te tai ae rangi n tawe ao e a bon bing naba te amwarake arei ao man itiaki aon taian inai. Bon akea naba tamrurun te amwarake ae kona n noraki. Ai aki akora amwaraken te man ae tuakarako aei? Ao ngaia akea naba tokin kanana? E kaenakoa ngkanne baina Matari, e ana ana man arei ao mani kaokia nakoni nnena.

Te kubanrou tera iroun Bakoa ngke a ure matana ao ai akea te tabuaki ae kona n nooria. E taku bwa e mii aingaia are e a bubui raoi matana bwa e na kamwataua raoi tarakina. E takarua nakoia kaain te mwaneaba bwa a na tuoi taabo nako. E a wakinako te tutuo ma te kakae man te karangaina anne ao n reitinako inanon te ngaina. A roko i meang, maiaki, mainiku, maeao ao n taabo nako ma bon akea nikiran te amwarake ae a kunea. E a bwara nanoia aingaia are a okira Bakoa ao mani kaongoraea rongorongon aia kakae.

“Nao, ngaia bon te toa ngkoe!” e eka Bakoa nakon ana irua are e tabe ni kakaitara.

“Are ieta te akoi bwa ti a tibutaua iai!” e kaeka Matari ma te kukurei, riki ana man te kekenu are e baina atiina.

Ma e aki toki ikanne bwa n ana kauoua ni bong, ao e manga urakinaki naba te amwarake are ai aron naba are mai mwaaina. Ngke e a manga bwaka naba ni matu matan Bakoa ao e a manga bo naba ana tai te kekenu n amwarake. E a manga bwaronako naba te koraki bwa tuoan ao kakaean nikiran te amwarake bwa e karabaaki ia. E bwara nanoia taani kakae ao ikanne are e a manga tokanikai naba Matari man te tiringaki are kakariariaaki.

N te kateniua ni bong, are ai bon ana kaitira ni bong Matari, ao e a manga roko naba te amwarake inanon te mwaneaba. Aio te tai are e a kaman baireaki bwa ai bon te bakaborau naba ngkai e nang tiringaki n te ingabong are i mwiina. E ata te bwai are e nang riki nakoina Matari aingaia are ngke e kaotinakoa te kekenu n te tairiki anne ao e tuangnga ni kangai, “Kana te amwarake ae tabuki aio ao ko a reitianako naba ni kaniia kaain nanon ma tinanikun te mwaneaba ni bane. Uringnga ni katuka Bakoa n ti ngaia!”

E kibara te amwarake are i nuuka arei te kekenu ao man itiria n akea nikirana. E aki toki nanona iai aingaia are e a manga kanaanako are riaan boti n akea temanna ae katikua. Ni baneia kaain nanon te mwaneaba ao e a manga eweka tinanikun te mwaneaba ao ni kaniia naba ni kabaneia. E aki naba rauaki nanona ma birotona aingaia are e a manga okira nanon te mwaneba ao man kibara Bakoa. E takaakaa ni bubuti buokana Bakoa nakon Matari bwa e na taua ana man arei.

Ngke e ongo Matari takakaan Bakoa ao e a kiba n taua te kekenu. Ma e oimwi teutana bwa e a tia n kanaki mwakoron waen Bakoa are teaina. Ni karokoa te bong aio, ao e bon teimatoa n noraki kororon bukin te bakoa are teaina. E riki anne man ana mwakuri te kekenu - are e mwaneweaki n te karaki aio!

Imwiin tian anne, ao e a kitana Moone Matari n okirikaki nakon tibuna are e tiku n tataningaia n aia atimwakoro are a mamaeka iai. A tiku ni maeka ikekei ma te kukurei.


Categories: Legends & Myths

Post a Comment

Oops!

Oops, you forgot something.

Oops!

The words you entered did not match the given text. Please try again.

Already a member? Sign In

0 Comments