Stories From Kiribati

A place where we could add stories and photos related to Kiribati!

Stories Post New Entry

Karakin Matari - E kororo bukin te bakoa are teaina (Mwakoro 4)

Posted by Amota Eromanga on February 14, 2019 at 7:25 AM

(KAITIBON MATARI MA BAKOA)

I mwiin te tai ae aki rangi ni maan, ao akea bwa a manga otirake mai taari n te tabo teuana ike e a mena te aba i etaia. E iabuti te tabo are a otirake iai ao man aki toko waeia, aingaia are a uauarake riki teutana ni kaea eta. Ngke a toko waeia ma aontano ao a nakonako ni karaurau rinanon taian rawarawa ake a mena imwaaia. E rimoa kaain taari ao man taorimwiaki iroun Matari.

Ma ai aki akora bwaai ake a tauraoi ao mani wene n tataninga inanon taian rawarawa akanne! Eng, bwaai ni riibuaka ao ni kamwane ake a katauraoaki ibukin Matari. N te moan rawarawa ao e a bon ana arona teibabaan te eenga, te reka ao manin riki taari ake a katekereke mani kabuebue. E ngae n anne ao a bon aki bwerengaki waen Matari bwa ai bon te ototoi nako naba kateketekeia ma rekaia. E ngare ni kakaniko i nanona Matari bwa e bon ataia ae bwaai ni kamwane ibukina ai ngaia are e a merea raona arei ao man taku, “Nao, ai aki akora tanon nanon te rawa aio. E rangi ni kamwengaraoi te nakonako iaona!”

E aki kaeka teuare kaain taari ma e ti wirikiriki inanona, “Ngaia te kangaanga te aomata aei. E tau ma karokoira n te rawa ae imwaaira aio.”

Bon te rawa ae a reimaurua inanona taian kima aika totooa. Ngkana a in kiima aikai ao ai bon te mantintin naba bwaai ake a reke iai. Akea naba ae kona ni kauki mwangaia ngkana a aririi. Akea riki bwa ti te bae ao te mate bwaai ake a kuba n reke irouia.

E a tabe n toua ngkai nanon te rawa aio Matari. Ngke e ruruon rikaaki waena ao e a namakina naba ingin taari mai nano. E aki maan ao e a namakina te bwai ae e nimta mani kooni waena. E ataia Matari bwa te kima ae te toa. E eeka ao man taku, “Nao, ao ai manga tera raom aei?”

E keiaki ni karabaa nanona ni karekekai ao man kaeka, “Nangoan waen Bakoa. Kanakoi mai waem ngkana ko aki kainanoi!”

E na tabwara Matari ma are e a waanini naba rikaaki baina rimarenan mwakeren aubungan te kima are taua waena ao man raeia ni katangainaa. Ai kawara ao ai kananoangara te kima bwa ti te tangaina ao ni maraunako ni mate. Ngke e a manga ruo waena are teaina ao e a manga nimtaki naba n te kima are temanna. E aki anga ana tai Matari ma e a manga raemwangaia naba ni kamatea. Ao ai bon arona naba anne nakoia kiima ake a komakia waena inanon te rawa anne.

“Ai kananoangara manin taari iroun teuaei!” e tangi ni bwaebwaeti i nanona teuare kaain taari.

Ai bon te kabanea n rawa ngkai are a toua nanona naakai. Ngke a bon tibwa bwaka i nukana, ao bon te tounako Matari n te bwai are e a tabe ngkai n niiroarake waena. E burita waena ma akea te bwai ae riki. Akea bwa e a manga nimtaki waena are teaina. Ngaia anne, bon kiikan marawa ae te toa are e tabe ngkai ni kanim kaona ao man niroarake rabwatan Matari. Ngke a mwaneaua raoi kaona iaon rabwatan Matari ao kai are e a katiitiki naba nako nanon bwangana ae te toa. E kakoraa Matari ni taeki kaao akekei bwa e na aki tikinako ao mani iinako. E a bon atin te kabo korakora irouia naakai inanon te tai ae maan. Irian te aitara ni boo aio bon kiben, takarebun ao mantoan nanon te rawa are a bokakano iai. E kataunariaki te aitara aio bwa kaanga ai aron te kaitira ni bo ni buaka imarenani marawa ao aonteaba. N rokon korakorana ao a tei naao, a tang aira ao e bukibuki te rurungaa ae bati. Akea bwa e a matakuakinaki te bokakano aio mai ieta irouia kaain aban Bakoa are Moone ao iriana are te kantataninga bwa tera tokina.

E namakinna Matari bwa e a moanna n rotaki marurungin rabwatana aingaia are e unika ana koro matang imarenan taian rakai ao man rooia iai bwa e na aki tikinako. Ma ai kawa ra Matari bwa e tabe ni kekerikaaki korakorana aingaia are e a tabe ngkai ni iinako nako nanon ana nangananga aiana arei. E na bae ni bwabwa imwiin te tai ae aki maan, bwa e a roko ngkai taari iaan bwangena. E ataia bwa ngkana e tao bwairina ao ai anne naba te tai are e nang kabuanibwai maeuna iai. Tera ngkai ae e nang karaoia? N ana tai ni iango ae e a bon ti roko naba uringan neiere tibuna are e tiku i eta n tataninga karairakina. E aki tabwara ma e a tang naba nakon tibuna ni kaota te kabuanibwai are e nang riki nakoina.

Ngke e ongo tangin Matari teunaine arei ao e a kaeka ike e a kauringnga iai taekan ana man te kekenu are n te abein. Ngke e ongo Matari ao e a keiaki ni wanini rikaaki baina ao mani kabwara matan te abein are e mena iai ana man are te kekenu. Eng, e a boni kaman kariaria kaotinakoana te man aio, aingaia are ngke e uki matan te abein ao e a bon ti kanenei nako naba ni kaea kanoun te kiika ni marawa arei. N rokona iai ao e a bon itira naba kanouna ni kanna n te tai ae rangi n tawe. E uara wiimwaakan te aeka ni man aio? Ao ngaia e bon aki naba kan rauaki naba iai nanona ma biritona ae e bon teimatoa naba ni baki!

A na tera ae e na kona te kiika ni marawa ngke e akea kanouna? Eng bon ti te ngonnako man rabwatan Matari. E buritiarake Matari ao man teerakea nako etan te rawarawa. A uakaka kaon te kiika ngke e bwaka ni maraunako ietan te rawarawa.

“Ai kawara ana bwai ni irebareka Bakoa bwa ko a tiringnga! e tang n rainanoanga te tia tararuai manin taari.

“Te bwai ni irebareka tera ngkai ti a kuri kanga iai? e kaeka Matari ma te bwana ni okinnano ao ni korakai.

A waerakea te bike ngkai ao mani bakatetea te mwaneaba are e mena i mwaaia.

“Kaaraki, kaaraki! e wewete Bakoa man ana boti ian mwaneabana.

“Mauri O, mauri O! e kaeka Matari ao e rinnako n te mwaneaba.


(E na reitaki - mwakoro 5)

Categories: Legends & Myths

Post a Comment

Oops!

Oops, you forgot something.

Oops!

The words you entered did not match the given text. Please try again.

Already a member? Sign In

0 Comments